Παρασκευή, 28 Ιουνίου 2013

Η κουλτούρα του copy-paste στο διαδίκτυο

Με αφετηρία μια σειρά άρθρα μου, αλλά και άλλες πιο παρατηρήσεις μου, αποφάσισα να μιλήσω λίγο περισσότερο για την κουλτούρα του copy-paste στο διαδίκτυο.

Είναι συγκλονιστικό το πόσο γρήγορα και πόσο ανέξοδα μπορούν να διασπαρούν μέσα από το διαδίκτυο οι ειδήσεις και οι γνώσεις και μάλιστα χωρίς τον κίνδυνο της παραποίησης ή της λογοκρισίας. Αρκεί απλά μια "αντιγραφή-επικόλληση" από την ιστοσελίδα-πηγή στην ιστοσελίδα μας ή ένα πάτημα του κουμπιού "Προώθηση" για τη διασπορά της είδησης με γεωμετρική πρόοδο.

Είναι όμως τόσο απλό; Δυστυχώς όχι!

Αυτό που καθένας μας καλείται να κάνει είναι να διαβάζει ΠΑΝΤΑ με τη δέουσα επιφυλακτικότητα όσα λαμβάνει. Ακόμα κι αν μια είδηση προέρχονται από ανθρώπους της εμπιστοσύνης μας, πχ ένα email συγγενούς ή από μια σελίδα φίλου μας, δε θα πει ότι απαραίτητα είναι σωστή, απλά γιατί δεν είναι σίγουρο ότι κι εκείνος όταν τη βρήκε από αλλού, την εξέτασε ενδελεχώς.

Δυστυχώς, η κουλτούρα που έχει επικρατήσει είναι αυτή του άκριτου copy-paste. Έτσι έχουν φτιαχτεί ειδικοί ιστοχώροι που ειδικεύονται στην αποκάλυψη της διασποράς ψευδών ειδήσεων, πχ snopes.com. Καλό λοιπόν είναι πριν δεχθούμε μια είδηση που φαντάζει εντυπωσιακή, πρώτα από όλα να επιβεβαιώνουμε ότι δεν βρίσκεται ήδη στο snopes.com ή άλλους τέτοιους ιστοχώρους. Αν τη βρει εκεί, να στείλει στο φίλο του ένα email και να του υποδείξει την πηγή που δείχνει ότι πρόκειται περί ψευδούς ειδήσεως και μετά να κάνει διαγραφή το μήνυμα, ενώ σε καμμία περίπτωση δε θα πρέπει να το προωθήσει. Ακόμα και η δήλωση αποποίησης ευθύνης "Μου έστειλαν αυτό, δεν ξέρω αν ισχύει" πάνω από ένα μήνυμα, είναι βλακώδης και δε λύνει το πρόβλημα.

Το πρόβλημα λοιπόν είναι ότι η "κοινωνία της πληροφόρησης", με τη λογική της πλειοψηφίας των χρηστών γίνεται κοινωνία της παραπληροφόρησης και του πιο επικίνδυνου ψιθυρισμού που μετατρέπει αφελής πλην αθώους, σε παπαγαλάκια συκοφαντιών, ψεμμάτων, και γενικά ανυπόστατων ισχυρισμών. Το θέμα είναι ότι οι σκοποί αυτών που ξεκινούν τη διασπορά των ειδήσεων δεν είναι πάντοτε αγνοί. Γνώριζα πχ από πρώτο χέρι και εδώ και κάποια χρόνια ότι μια ομάδα ανθρώπων με ιστορικές γνώσεις και σαφή αντιφασιστικό προσανατολισμό, θα διέσπειρε την είδηση ότι τα αγάλματα των Νήσων του Πάσχα, ήταν... ελληνικά! Τελικά, όταν το ξεκίνησαν, το βρήκαμε πρωτοσέλιδο στην πανάθλια φυλλάδα που δημοσιεύει ένα σωρό ηλιθιότητες και που υπάρχουν ακόμα Homo sapiens (λέμε τώρα) που τη διαβάζουν:


 Το προηγούμενο παράδειγμα είναι από τα πιο αθώα, γιατί απλά σκοπό είχε να καταδείξει το πόσο κακή δημοσιογραφία κάνει το συγκεκριμένο ρυπαρογράφημα. Όμως, η χρήση της τεχνικής για προπαγάνδα είναι πολύ επικίνδυνη: Δεν είναι τυχαίο ότι έτσι φτάσαμε στο σημείο δύο χώροι που δεν έχουν σοβαρό ιδεολογικό υπόβαθρο (ΣΥΡΙΖΑ και Χρυσή Αυγή), εκμεταλλευόμενοι την κουλτούρα του copy-paste να έχουν πιάσει τόσο μεγάλα ποσοστά. Διασπείρουν ό,τι να 'ναι, δημιουργώντας αυταπάτες στον κόσμο.

Τέλος, μια και έπιασα στο στόμα μου το κόμμα της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης (ζήσαμε να το δούμε κι αυτό), οι τύποι τελευταία έχουν ξεκινήσει μια καινοφανή μέθοδο copy-paste. Ως τώρα, ξέραμε τη διασπορά ψευδών ειδήσεων. Με το ΣΥΡΙΖΑ μάθαμε και τη διασπορά πραγματικών αξιόπιστων ειδήσεων, των οποίων όμως η πατρότητα έχει εξαφανιστεί! Αν μπει κανείς στα κλασσικά ΣΥΡΙΖΟsites θα δει ότι καθημερινά αναδημοσιεύουν τα άρθρα του εξαιρετικού δημοσιογράφου, Νίκου Μπογιόπουλου, στο Ριζοσπάστη. Τέτοια άρθρα, ούτε στον ύπνο τους δε μπορούν να γράψουν οι οππορτουνιστές γιατί φυσικά αν είχαν την πνευματική ικανότητα που απαιτείται, δε θα ήταν και οππορτουνιστές. Τι λοιπόν κάνουν; Τα ιδιοποιούνται! Στην καλύτερη των περιπτώσεων, γράφουν στο τέλος "Πηγή: Ριζοσπάστης", αλλά ΠΟΤΕ δεν κάνουν link στο σχετικό άρθρο (ακόμα κι αν ο ΣΥΡΙΖΑ έφτασε να ψηφίζεται από το 1/4 του λαού, ακόμα κουβαλάει τις νοοτροπίες του γκρουπόσκουλου που είναι κωδικοποιημένες στο DNA του), ενώ πολλές φορές είναι τόσο συμπλεγματικοί που κάνουν αναφορά στη... δευτερογενή πηγή που αναμετέδωσε το άρθρο, δηλαδή σε άλλο ΣΥΡΙΖΟsite! Ενώ οι ΣΥΡΙΖΑίοι (αυτοί που έσβησαν το Σφυροδρέπανο από τη σημαία στην πλάτη του Τσίπρα, που έσβησαν το "ΚΚΕ" από το πανό της Ακρόπολης, κλπ), όταν θέλουν να παρουσιάσουν τα άρθρα του Μπογιόπουλου στο Facebook ΠΟΤΕ δεν εμφανίζουν τα αυθεντικά άρθρα, αλλά τα άρθρα από τα... Λαφαζανοsites και λοιπά. Αν δε τους κάνει κανείς παρατήρηση, έχουν τέτοιο απόθεμα δικαιολογιών της πλάκας, που δεν ξέρει πια κανείς αν αξίζει να ασχολείται μαζί τους!

Τετάρτη, 26 Ιουνίου 2013

Τα δυσδιάκριτα όρια φάρσας-πραγματικότητας στο διαδίκτυο

Αφορμή για αυτό το άρθρο στάθηκε το άρθρο "Το ΚΚΕ, το διαδίκτυο και οι παραδοχές των μυστικών υπηρεσιών", του Νίκου Ρεμπάμπη, μέλους του Γραφείου του ΚΣ της ΚΝΕ, στον Κυριακάτικο Ριζοσπάστη. Σε αυτό το άρθρο, γίνεται μια προσπάθεια να δικαιολογηθεί η στάση του ΚΚΕ, σε σχέση με το διαδίκτυο και ειδικά οι επιφυλάξεις του για τα κοινωνικά δίκτυα.

Το κείμενο εμφανίζει διάφορα παραδείγματα που υποστηρίζουν ότι οι συμμετέχοντες στα κοινωνικά δίκτυα και γενικά στο διαδίκτυο φακελώνονται. Και συμπερασματικά, η τελευταία παράγραφος που τιτλοφορείται "Τελικά είχε δίκιο το ΚΚΕ;", ξεκινά ως εξής:
Τα παραδείγματα (είναι μόνο μερικά από όσα μπορεί να πει κανείς) δείχνουν ένα πράγμα: ότι το ΚΚΕ κρατάει αυτή τη στάση απέναντι στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης όχι επειδή δεν ξέρει, αλλά ακριβώς επειδή ξέρει και γνωρίζει, αυτό που ξέρουν και εκατομμύρια χρήστες του διαδικτύου: ότι είναι ένας χώρος ο οποίος μπορεί να αξιοποιηθεί για να συγκεντρωθεί τεράστιος όγκος πληροφοριών που παλιότερα θα χρειάζονταν μερικοί εκατομμύρια ζωντανοί πράκτορες. 'Η πιο απλά, όπως το είπε ο διευθυντής της CIA Κρίστοφερ Ζαρντίνσκι, «το Facebook είναι το όνειρο που έγινε πραγματικότητα, αφού εκεί μέσα όλοι βάζουν φωτογραφίες και προσωπικά δεδομένα, χωρίς ενδοιασμούς και προσφέρουν στην The Company (CIA)"ξεκούραστη"συλλογή δεδομένων»7.
Μάλιστα, υπάρχει και διαδικτυακή παραπομπή για να υποστηριχθεί η συγκεκριμένη φράση του διευθυντή της CIA, η οποία όμως, σε αντίθεση με κάποιες άλλες που έχει το κείμενο, δεν είναι γραμμένη με μορφή URL:
7. Δημοσίευμα στο «gr.news.yahoo.com», 4/2/2013.
Ως όφειλα, έψαξα και τελικά βρήκα την ακριβή παραπομπή του Yahoo, την οποία ο ΚΝίτης "ειδήμονας" επί διαδικτύου, δεν μπήκε στον κόπο να δείξει. Πράγματι, η ελληνική ειδησιογραφική υπηρεσία του διαδικτυακού κολοσσού Yahoo, έχει ένα άρθρο στο οποίο γράφει σχεδόν ό,τι αναφέρεται στο κείμενο του Ριζοσπάστη. Η σημαντικότερη διαφορά των δύο κειμένων είναι ότι ενώ το Yahoo λέει ότι ο Ζαρντίνσκι είναι αναπληρωτής διευθυντής της CIA, ο Ριζοσπάστης λέει ότι είναι διευθυντής. Προς απόδειξη δε αυτών, το Yahoo παρουσιάζει ένα video του YouTube, όπου ο Σαρτίνσκυ (το όνομα του οποίου, το Yahoo παραποίησε σε Ζαρντίνσκι, πριν ο Ριζοσπάστης, τον... προάγει σε Διευθυντή), έλεγε:
Μετά από χρόνια μυστικής παρακολούθησης του κοινού, ήμασταν έκπληκτοι που τόσοι πολλοί άνθρωποι θα δημοσιοποιούσαν πρόθυμα πού ζουν, τις θρησκευτικές και πολιτικές τους πεποιθήσεις, έναν αλφαβητικό κατάλογο όλων των φίλων τους, προσωπικές διευθύνσεις e-mail, αριθμούς τηλεφώνων, εκατοντάδες φωτογραφίες των ίδιων, ακόμη κι ενημερώσεις κατάστασης σχετικά με το τι έκαναν από στιγμή σε στιγμή. [...] Ήταν πραγματικά ένα όνειρο που έγινε πραγματικότητα για τη CIA.
Το βίντεο θα ήταν εντυπωσιακό, αν έλειπε μια σημαντική λεπτομέρεια που έκανε τη διαφορά: Από το βίντεο στο YouTube που είχε σηκώσει κάποιος συνομοσιολόγος έλειπαν τα πρώτα 2-3 δευτερόλεπτα που απεκάλυπταν την πηγή του! Ψάχνοντας λοιπόν, βρήκα ολόκληρο το βίντεο, που δείχνει ότι προέρχεται από τη σατιρική ιστοσελίδα The Onion, γνωστή για τις παρωδίες της που συχνά ξεφεύγουν και γίνονται διαδικτυακό trolling. Ο δε χαρακτήρας Christopher Sartinsky είναι φανταστικός και έχει συμμετάσχει με αυτό το όνομα σε πολλούς τηλεοπτικούς ρόλους! Αλλά ακόμα κι αν κοίταγε κανείς απλά τη λίστα με τους αναπληρωτές διευθυντές της CIA, θα έβλεπε ότι τα τελευταία 3 χρόνια (δηλαδή την περίοδο που έγινε και το βίντεο), το πόστο το κατείχε ο Μορέλλ και φυσικά δεν υπάρχει πουθενά κανένας Σαρτίνσκυ. Με το The Onion, έχω ξανασχοληθεί, όταν δημοσίευσε την "αποκάλυψη" ότι η Αρχαία Ελλάδα ήταν... πρόσφατο μύθευμα δυτικών ιστορικών, που παρότι ήταν τόσο οφθαλμοφανώς ψευδές, ένα σωρό ανθελληνικά δίκτυα το αναμετέδωσαν ως είδηση, όπως πχ μια σελίδα πανηλιθίων φασιστών αλβανών που έκατσαν και το μετέφρασαν κιόλας στα αλβανικά!

Με τη γνώση λοιπόν τώρα του ότι το άρθρο στηρίζει την άποψη ότι το ΚΚΕ δικαιώθηκε, πάνω σε μια τρολλιά, αλλά και ότι η τρολλιά αυτή που έγινε πριν 2 χρόνια επαληθεύτηκε με τον ποιο εντυπωσιακό τρόπο από τις αποκαλύψεις του Σνόοουντεν για την παρακολούθηση των πολιτών, έχω να πω ότι πλέον τα όρια φάρσας-πραγματικότητας στο διαδίκτυο γίνονται ολοένα και πιο δυσδιάκριτα. Χρειάζεται να έχει κανείς πολύ καλές γνώσεις και αρκετή αυτοσυγκράτηση, πριν πάρει ως δεδομένο ό,τι βρει στο διαδίκτυο. Είδατε πχ πώς ο συνομοσιολόγος απλά μόνταρε το βίντεο, ώστε να κρύψει ότι είναι σατιρικό. Είναι πολλές οι φορές που παγκοσμίως έχουν γίνει βλακώδεις επερωτήσεις βουλευτών για ανύπαρκτα προβλήματα που εμφανίζονται στο διαδίκτυο, ενώ τα ΜΜΕ, ακολουθώντας την πολιτική του Churnalism, τείνουν όλο και πιο συχνά να δημοσιεύουν χωρίς επιβεβαίωση οποιαδήποτε είδηση, πραγματική ή φανταστική, καινούργια ή παλιά, χάριν του κυνηγιού της πρωτιάς της είδησης. Οι πιο παλιοί θυμούνται πχ τη φάρσα που έκανε κάποιος νεαρός, ο οποίος μέσα από την προσωπική του σελίδα, αντιγράφοντας το φορμάτ της ιστοσελίδας του CNN, υποστήριξε ότι οι γυναίκες που κάνουν στοματικό έρωτα, μειώνουν σημαντικά την πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου του μαστού. Την επόμενη μέρα, όλα τα ΜΜ"Ε" της Ελλάδας, όπως και πολλά του εξωτερικού, αναμετέδιδαν την "είδηση", αφήνοντας εμβρόντητο το κοινό τους και ίσως και να έκαναν πρόσκαιρα ευτυχείς τους ερωτικούς συντρόφους, κάποιων γυναικών που η συγκεκριμένη νόσος τις απασχολεί υπερβολικά.

Τέλος, από το ΚΚΕ θα περίμενα μια πιο υπεύθυνη στάση. Η αλήθεια είναι ότι το άρθρο, αυτό καθ' αυτό, δεν πείθει ούτε για την ορθότητα των ισχυρισμών του, ούτε για την ειλικρίνειά του. Είναι αλήθεια ότι ο Ριζοσπάστης έχει την καλύτερη ιστοσελίδα στην Ελλάδα και αυτό είναι πολύ σημαντικό. Επίσης, το portal του 902 είναι πολύ καλό γιατί παρέχει πραγματικά εναλλακτική ενημέρωση. Όμως, ο πραγματικός λόγος που το ΚΚΕ βλέπει με σκεπτικισμό τα κοινωνικά δίκτυα δεν είναι αυτός που προβάλει, αλλά ότι φοβάται ότι μέσα από αυτά, χάνει την δυνατότητα του συγκεντρωτικού ελέγχου, ενώ ανοίγεται διάπλατα η δυνατότητα όχι μόνο του φραξιονισμού, αλλά και της προβοκατόρικης διασποράς ψευδών ειδήσεων (μια μοντέρνα εκδοχή του "Ριζοσπάστη" της Μεταξικής Ασφάλειας του Μανιαδάκη), από μη κομμουνιστές που μπορεί να παρουσιάζονται ως τέτοιοι. Η τελική παράγραφος του άρθρου:
Το ΚΚΕ και η ΚΝΕ έχουν όχι μόνο δικαίωμα αλλά και ευθύνη να προειδοποιούν, να ενημερώνουν και για αυτές τις πλευρές τους εργαζόμενους και τη νεολαία. Να καλλιεργούν στάση επαγρύπνησης, αυτοπεριφρούρησης. Οπως οι εκμεταλλευτές δε μας αποκαλύπτουν τι κουβεντιάζουν στις κλειστές και στις πιο «ανοιχτές» τους μαζώξεις έτσι και η εμπροσθοφυλακή των εκμεταλλευόμενων, το ΚΚΕ, τα μέλη και οι φίλοι της ΚΝΕ δεν είμαστε υποχρεωμένοι να παραδίνουμε ατομικά/προσωπικά στοιχεία για εμπορική και κάθε άλλη εκμετάλλευση. Οχι επειδή φοβόμαστε αλλά επειδή σκοπός της δράσης μας είναι η ανατροπή του εκμεταλλευτικού συστήματος, η οικοδόμηση της σοσιαλιστικής κοινωνίας.
στερείται λογικής. Φυσικά και χρειάζεται "επαγρύπνηση και αυτοπεριφρούρηση". Αυτό πολύ καλά θα κάνει να το εμφυσήσει όχι μόνο στους ΚΝίτες, το ΚΚΕ και η ΚΝΕ αλλά σε κάθε νέο και γενικά χρήστη του διαδικτύου, το σχολείο, οι γονείς, και τόσοι άλλοι. Το ότι δεν πρέπει "να παραδίνουμε ατομικά/προσωπικά στοιχεία για εμπορική και κάθε άλλη εκμετάλλευση", δε σημαίνει ότι δε μπορούμε να διακινούμε και τις ιδέες του ΚΚΕ και της ΚΝΕ! Αν το ΚΚΕ εμπιστεύεται κάποιον για μέλος του, να μπορεί να το αντιπροσωπεύσει στις γειτονιές και στους χώρους εργασίας, γιατί να μην του δείχνει την ίδια εμπιστοσύνη, όταν το κοινό του δεν είναι λίγοι γείτονες ή εργαζόμενοι, αλλά εκατοντάδες φίλοι και γνωστοί του; Δεν είναι κι αυτός ένας αποτελεσματικός τρόπος να διαδώσει κανείς τις ιδέες του, για την "ανατροπή του εκμεταλλευτικού συστήματος" και την "οικοδόμηση της σοσιαλιστικής κοινωνίας";