Τετάρτη, 15 Σεπτεμβρίου 2010

Lost in translation

Πριν λίγες μέρες, δημοσιεύτηκε στο περιοδικό The Atlantic μια συνέντευξη του Φιντέλ Κάστρο σε δύο μέρη στον εβραιοαμερικανό δημοσιογράφο Τσέφρυ Γκόλντμαν. Στο δεύτερο μέρος της συνέντευξης, που κυκλοφόρησε με τίτλο "Fidel: 'Cuban Model Doesn't Even Work For Us Anymore'", αναφέρονταν:

Τον ρώτησα [τον Κάστρο] αν πίστευε ότι το κουβανικό μοντέλο ήταν κάτι που άξιζε να εξάγεται.

«Το κουβανικό μοντέλο δεν λειτουργεί ούτε καν για μας πια,» είπε.

Αυτό μου φάνηκε ως η μητέρα όλων των στιγμών της Emily Litella. Μήπως ο ηγέτης της Επανάστασης απλώς είπε, κατ' ουσίαν, "Δε βαριέσαι";

Ζήτησα από τη Τζούλια [Σβάιγκ] να μου ερμηνεύσει αυτή την εκπληκτική δήλωση. Είπε, "Δεν απέρριπτε τις ιδέες της Επανάστασης. Το πήρα αυτό ως αναγνώριση ότι υπό «το κουβανικό μοντέλο», το κράτος παραέχει πολύ μεγάλο ρόλο στην οικονομική ζωή της χώρας."

Η Τζούλια επεσήμανε ότι ένα αποτέλεσμα ενός τέτοιου συναισθήματος θα ήταν να δημιουργηθεί χώρος για τον αδελφό του, Ραούλ, ο οποίος είναι τώρα πρόεδρος, να θέσει σε ισχύ τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις εν όψη αυτού που σίγουρα θα είναι οπισθοχώρηση από την ορθόδοξους κομμουνιστές μέσα στο Κόμμα και τη γραφειοκρατία. Ο Ραούλ Κάστρο ήδη χαλαρώνει τον έλεγχο του κράτους στην οικονομία. Μάλιστα, πρόσφατα ανακοινώθηκε ότι μικρές επιχειρήσεις μπορούν πλέον να λειτουργούν και ότι ξένοι επενδυτές μπορούν να αγοράσουν τώρα Κουβανικά ακίνητα. (Το αστείο της νέας αυτής ανακοίνωσης, βέβαια, είναι ότι οι Αμερικανοί δεν έχουν τη δυνατότητα να επενδύσουν στην Κούβα, όχι λόγω της κουβανικής πολιτικής, αλλά εξαιτίας της αμερικανικής πολιτικής. Με άλλα λόγια, η Κούβα έχει αρχίσει να εγκρίνει το είδος των οικονομικών ιδεών που η Αμερικής της έχει από παλιά απαίτησει να υιοθετήσει, αλλά οι Αμερικανοί δεν επιτρέπεται να συμμετέχουν σε αυτό το πείραμα ελεύθερης αγοράς, λόγω της υποκριτικής και βλακωδώς αυτο-ηττούμενης πολιτικής του εμπάργκο της κυβέρνησής μας. Θα το μετανιώσουμε, φυσικά, όταν οι Κουβανοί συνεργαστούν με Ευρωπαίους και Βραζιλιάνους που θα εξαγοράζουν όλα τα καλύτερα ξενοδοχεία).

Φυσικά, η είδηση έκανε τον γύρο του κόσμου, με σχόλια του τύπου "Ο Φιντέλ αυτοαποκαθηλώνεται". Δεν υπήρχε -βέβαια- η ίδια βιασύνη, όταν στην παρουσίαση του βιβλίου του Στρατηγική Νίκη, ο Φιντέλ Κάστρο διέψευσε τα παραπάνω, λέγοντας:

Σε άλλο σημείο της συνομιλίας ο Γκόλντμπεργκ αφηγείται: "Τον ρώτησα αν πίστευε ότι το κουβανικό μοντέλο ήταν κάτι που άξιζε ακόμη να εξάγεται." Είναι σαφές ότι η ερώτηση αυτή υπονοούσε τη θεωρία του ότι η Κούβα εξήγαγε την Επανάσταση. Του απαντώ "Το κουβανικό μοντέλο δεν λειτουργεί πλέον, ούτε καν για μας." Του το εξέφρασα δίχως πικρία ή ανησυχία. Με διασκεδάζει τώρα που βλέπω πώς το ερμήνευσε κατά γράμμα, και συμβουλεύτηκε, για αυτό που λέει, τη Τζούλια Σβάιγκ, αναλύτρια του Συμβουλίου Εξωτερικών Σχέσεων που τον συνόδευε, και ανέπτυξε τη θεωρία που παρουσίασε. Αλλά η αλήθεια είναι ότι η απάντησή μου σήμαινε ακριβώς το αντίθετο από ό,τι οι δύο αμερικανοί δημοσιογράφοι ερμήνευσαν περί του κουβανικού μοντέλου.

Η ιδέα μου, όπως όλος ο κόσμος γνωρίζει, είναι ότι το καπιταλιστικό σύστημα δεν λειτουργεί πλέον ούτε για την Αμερική ούτε για τον κόσμο, τον οποίο οδηγεί από κρίση σε κρίση, που είναι όλο και πιο σοβαρές, παγκοσμιοποιημένες και επαναλαμβανόμενες, από τις οποίες δεν μπορεί να διαφύγει. Πώς ένα τέτοιο σύστημα θα μπορούσε να χρησιμεύσει για μια σοσιαλιστική χώρα όπως η Κούβα.

Τελικά τι συνέβη; Πιστευώ ότι απλά εδώ έχουμε μια πολύ συνηθισμένη μορφή παρανόησης, που συμβαίνει μεταξύ ανθρώπων που προέρχονται από διαφορετικές κουλτούρες (λατινοαμερικανικής του Κάστρο και εβραιοαμερικανικής του δημοσιογράφου), συνοδευόμενη με κακοπιστία, από μέρους του δημοσιογράφου.

Διαβάζοντας, το πρώτο μέρος της συνέντευξης του Κάστρο, στον εν λόγω δημοσιογράφο, μου έκανε εντύπωση μια φράση του Κάστρο, όπου αναφέρονταν στον πρωτόγονο αντισημιτισμό που είχαν οι συμπατριώτες του, κατά την παιδική του ηλικία:

Λοιπόν, εγώ δεν ήξερα τι ήταν ο Εβραίος. Ήξερα ένα πουλί που λέγονταν «Εβραίος», και έτσι για μένα οι Εβραίοι ήταν τα πουλιά. Αυτά τα πουλιά είχαν μεγάλες μύτες. Δεν ξέρω καν γιατί τα έλεγαν έτσι. Αυτό θυμάμαι.

Μου έκανε ΚΑΤΑΠΛΗΞΗ πώς μπορεί ο Κάστρο να παραδέχεται ότι, όχι μόνο μικρός αλλά ακόμα και σήμερα, δε μπορεί να καταλάβει γιατί ένα πουλί με μεγάλη μύτη ονομάζεται "Εβραίος". Το πιο χαρακτηριστικό και παγκόσμια αποδεκτό στερεότυπο την εμφάνισης ενός εβραίου είναι η μεγάλη του μύτη. Φυσικό είναι ότι εφόσον ένα πουλί είχε μεγάλη μύτη, το "εβραίος" ήταν το εύκολο προσωνύμιο! Το ότι ο δημοσιογράφος παρουσιάζει στεγνά μια τέτοια φράση, θα πει ότι ο δημοσιογράφος δεν κατάλαβε το περιπαικτικό ύφος του Κάστρο στη φράση "Δεν ξέρω καν γιατί τα έλεγαν έτσι".

Κατ' αναλογίαν λοιπόν, ο δημοσιογράφος δημιούργησε όλο αυτόν τον ντόρο απλά γιατί είναι ανίκανος να καταλάβει και να παρουσιάσει σωστά το λόγο του Κάστρο . Άλλωστε κι ο ίδιος ο δημοσιογράφος παραδέχεται ότι για αυτό πήρε και την "εξπέρ"... Δε βοήθησε όμως πολύ...

Επιπλέον, η εμπάθεια και κακοπιστία του δημοσιογράφου, φαίνεται αν συγκρίνουμε πόσο διαφορετικά αποδίδει στα 2 άρθρα, το ίδιο θέμα. Στο δεύτερο, ο δημοσιογράφος ισχυρίζεται ότι ο Κάστρο "μετανοιώνει που ζήτησε από το Χρουστσιώφ να επιτεθεί στις ΗΠΑ με πυρηνικά". Με αυτή τη φράση, ο δημοσιογράφος είχε γράψει τη μισή αλήθεια, αφού από το πρώτο άρθρο, φαίνεται μεν ότι ο Κάστρο μετάνοιωσε που ζήτησε από τους Σοβιετικούς να βομβαρδίσουν τις ΗΠΑ:

Τον ρώτησα, "Σε κάποιο συγκεκριμένο σημείο φάνηκε λογικό για σας να συστήσετε στους Σοβιετικούς να βομβαρδίσουν τις ΗΠΑ. Αυτό που συστήσατε φαίνεται λογικό τώρα;" Απάντησε: "Αφότου έχω δει ό,τι έχω δει, και γνωρίζοντας ό,τι ξέρω τώρα, δεν το άξιζε καθόλου."

αλλά και υπό ποιες προϋποθέσεις πρότεινε να εξεταστεί το ενδεχόμενο αυτό:

Ανέφερα στον Κάστρο τη επιστολή που έγραψε στον Χρουστσιώφ, το Σοβιετικό Ηγέτη, στο απόγειο της κρίσης [του 1962], στην οποία σύστησε στους Σοβιετικούς να εξετάσουν το ενδεχόμενο να εξαπολύσουν πυρηνικό πλήγμα εναντίον των ΗΠΑ, αν οι Αμερικανοί επιτεθούν στην Κούβα. "Αυτή θα ήταν η στιγμή να σκεφτούμε την εξάλειψη ενός τέτοιου κινδύνου για πάντα μέσω του νομίμου δικαιώματος της αυτοάμυνας", έγραψε ο Κάστρο εκείνη τη στιγμή.

Εδώ λοιπόν υπάρχει δόλος: Ενώ στο πρώτο άρθρο λέει ότι ο Κάστρο πρότεινε στους Σοβιετικούς να εξετάσουν το ενδεχόμενο χτυπήσουν με πυρηνικά τις ΗΠΑ, αν αυτές επιτεθούν στην Κούβα, στο δεύτερο άρθρο, οι προϋποθέσεις και οι επιφυλλάξεις έχουν απαλειφθεί, για να φανεί ότι ο Κάστρο απλά επιζητούσε τη διάλυση των ΗΠΑ.

Έτσι γράφονται και κυκλοφορούν οι ειδήσεις, στον Ελεύθερο Κόσμο...

2 σχόλια:

Rizobreaker είπε...

Εεε πως αλλιώς θα γράφονταν?
Αν δεν γράφονταν έτσι, πως θα κρατούσαν "όμηρους" τις συνειδήσεις των ανθρώπων...

Απελάτης είπε...

Απύθμενο θράσος!!! Το σημερινό πρωτοσέλιδο των Νέων:

Αντίο Μαρξ, αντίο Λένιν
ΦΙΝΤΕΛ ΚΑΣΤΡΟ
Το φθινόπωρο του Πατριάρχη
Μία συνέντευξη- ποταμός στον αμερικανό δημοσιογράφο Τζέφρι Γκόλντμπεργκ που πέρασε τρεις μέρες με τον 84χρονο πια και ασθενικό λίντερ μάξιμο
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ (C) 2010. Τhe Αtlantic Μedia Co., as First Ρublished on the Αtlantic.com , , Του JΕFFRΕΥ GΟLDΒΕRG
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ: Σάββατο 18 Σεπτεμβρίου 2010

Εκφραστικός και με πολλή ενέργεια, αλλά και εύθραυστος λόγω υγείας, ενίοτε χρειάζεται τη βοήθεια του σωματοφύλακά του
«Το κουβανικό μοντέλο δεν λειτουργεί πια ούτε καν για μας», λέει ο Φιντέλ Κάστρο (επάνω). Η δημοσιοποίηση της δήλωσης προκάλεσε σάλο. Ο 84χρονος ηγέτης της Κούβας παραδεχόταν για πρώτη φορά ότι το καθεστώς που εγκαθίδρυσε απέτυχε! «ΤΑ ΝΕΑ» αναδημοσιεύουν ολόκληρη τη συνέντευξη του κουβανού ηγέτη.

http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&ct=1&artid=4594712

Δημοσίευση σχολίου