Κυριακή, 22 Νοεμβρίου 2009

Η Πειρατεία σκοτώνει τη Μουσική

Είναι γνωστό το σύνθημα "Η Πειρατεία σκοτώνει τη Μουσική" που λανσάρουν οι Εταιρείες Παραγωγής Δίσκων μέσα από τα πλήρως ελεγχόμενα από αυτές, ΜΜ"Ε". Συνήθως, ο αντίλογος εξαντλείται στο γεγονός ότι αυτό που σκοτώνεται από την ψηφιακή αντιγραφή μουσικών εκτελέσεων, είναι οι εταιρείες παραγωγής δίσκων κι όχι η ίδια η Μουσική, κι ότι εντέλει οι εταιρείες που λανσάρουν κάθε λογής κακόηχο υποπροϊόν, είναι οι τελευταίες που έχουν δικαίωμα να ομιλούν εξ ονόματος της Μουσικής. Αυτό που δεν ακούγεται ποτέ είναι ότι οι εταιρείες είναι και οι τελευταίες που έχουν δικαίωμα να χρησιμοποιούν το σύνθημα "Η Πειρατεία σκοτώνει τη Μουσική"!

Πριν ξεκινήσω την επιχειρηματολογία μου, θα ήθελα να υπενθυμίσω λίγο τις διεθνείς διατάξεις για τα μουσικά πνευματικά δικαιώματα, τις οποίες -όπως θα φανεί- επέβαλε κυρίως η παγκόσμια μουσική βιομηχανία κι όχι τόσο οι δημιουργοί. Ένα, λοιπόν, μουσικό κομμάτι αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του δημιουργού, μέχρι και 70 χρόνια από το θάνατο του. Όποιος, δηλαδή, θέλει να επανενορχηστρώσει ένα κομμάτι, πρέπει να δώσει αμοιβή στον δημιουργό του (ή τους δικαιούχους των πενυματικών δικαιωμάτων του δημιουργού μέχρι να περάσουν 70 χρόνια από το θάνατό του). Μετά την παρέλευση 70 ετών από το θάνατο του δημιουργού, τα πνευματικά δικαιώματα χάνονται και το έργο του συνολικά αποτελεί "δημόσιο κτήμα". Δηλαδή, καθένας μπορεί να επανενορχηστρώσει οποιουδήποτε έργου ενός δημιουργού, χωρίς να πληρώσει κανένα τίμημα για την εκμετάλλευση , αν ο δημιουγός έχει πεθάνει πριν τουλάχιστον 70 χρόνια. Για την ίδια την ηχογράφηση όμως ενός κομματιού, ισχύει ότι δικαιώματα σε αυτήν έχουν οι δημιουργοί μόνο για 50 χρόνια. Δηλαδή, οι μουσικές εταιρείες μπορούν να επανεκδόσουν όποιο κομμάτι θέλουν, αρκεί να έχουν περάσει 50 χρόνια (από χώρα σε χώρα αυτό το χρονικό περιθώριο κυμαίνεται) από την πρώτη κυκλοφορία του.

Δείτε τώρα γιατί οι διατάξεις αυτές, συνδυασμένες με την ελληνική πραγματικότητα, δημιουργούν ένα μοναδικό καταστροφικό μείγμα: Ο ελληνικός λαός είναι από τους λίγους λαούς που δεν ξεχνά το ένδοξο μουσικό παρελθόν του. Άλλωστε, και να ήθελε να απαγγιστρωθεί από αυτό, δε θα μπορούσε, γιατί η σύγχρονη ελληνική μουσική -παρόλες τις λαμπρές εξαιρέσεις- περνά βαθειά κρίση για την οποία μάλιστα σε μεγάλο βαθμό υπεύθυνες είναι οι εταιρείες με τα αναλώσιμα υποπροϊόντα του σταρ σύστεμ που πωλούν. Οπότε, για τις εταιρείες στην Ελλάδα, τόσο η στροφή του λαού στο μουσικό του παρελθόν, όσο και οι πρόνοιες για τα πνευματικά δικαιώματα αποτελούν χαράς ευαγγέλια, αφού τους επιτρέπουν να κερδοφορούν, επανορχηστρώνοντας παλιά κομμάτια ή απλά ανατυπώνοντας παλιές εκτελέσεις, και μάλιστα -πολλές φορές- χωρίς την υποχρέωση να καταβάλουν αμοιβές για την εκμετάλλευση πνευματικών δικαιωμάτων!

Δεν είναι άραγε πειρατεία που σκοτώνει τη μουσική, η επανέκδοση πρωτότυπων κομματιών χωρίς καταβολή πνευματικών δικαιωμάτων, κάτι από το οποίο κερδοφορούν αποκλειστικά οι εταιρείες κι όχι οι δημιουργοί και οι κληρονόμοι τους; Γέμισε η Ελλάδα από CD προπολεμικών και μεταπολεμικών εκτελέσεων, όχι μόνο λαϊκών και ρεμπέτικων, αλλά και "ξεχασμένων" έργων, όπως του Αττίκ, του Σουγιούλ, κα.

Δεν είναι άραγε πειρατεία και καννιβαλισμός οι δεκάδες κάκιστες "εκμοντερνίσεις" παλιών αγαπημένων κομματιών (ανεξάρτητα από το αν πληρώνονται οι δημιουργοί), με τις οποίες βομβαρδιζόμαστε; Ποιος δεν εξανέστη ακούγοντας το "Απόψε το κορίτσι θέλει θάλασσα" σε έκδοση χέβυ μέταλ; Μια μουσική εταιρεία, χάριν της κερδοσκοπίας, εκπορνεύει το "Μανώλη Τραμπαρίφα" "στη λεωφόρο του Συγγρού"!

Για να μην υπάρχουν παρανοήσεις: Πραγματικά καμαρώνω που ο λαός μας δεν ξεχνά τη μουσική του, δεν ξεχνά τα πρωτότυπα ακούσματα και ζητά από τους καλλιτέχνες μας να τα ξαναεκτελέσουν. Από μόνο του αυτό δεν είναι κακό. Ίσα-ίσα, τα αυθεντικά ακούσματα πρέπει να είναι πάντα ζωντανά και η μουσική τεχνολογία μας βοηθά σε αυτό. Επίσης, με τις επανενορχηστρώσεις μπορεί να παντρευτεί το παλιό με το μοντέρνο, αφού μπορούν να εκφραστούν νέες ελκυστικές μουσικές προσεγγίσεις, άγνωστες στο παρελθόν. Όμως, όχι πάντα. Ακούμε πχ στίχους που μιλάνε με πόνο για φτωχόσπιτα και φτωχογειτονιές που αποτελούν ανεξίτηλες ιστορικές κοινές μνήμες, να τραγουδιούνται σήμερα σε ρυθμούς ροκ, σε μια μουσική δηλαδή που δεν είχε ποτέ τέτοιους στίχους ή ευαισθησίες. Είναι το ταίριασμα του νερού και της φωτιάς!

Πράγματι, λοιπόν, η Πειρατεία σκοτώνει τη Μουσική: Η "νόμιμη" (γιατί έτσι τη βάφτισαν οι εταιρείες για να κερδοσκοπούν) πειρατεία από τις εταιρείες, των μουσικών επιτευγμάτων του παρελθόντος, συνήθως σκοτώνει τη μουσική. Γιατί, επιβάλλοντας στους νέους καλλιτέχνες να αναμασήσουν παλιές επιτυχίες άλλων, τους αφαιρεί χώρο από το να αναπτύξουν κάτι πραγματικά νέο, και γιατί προωθώντας επιοικώς αηδιαστικές -πλην λαμπρών εξαιρέσεων- επανεκτελέσεις, από ατάλαντα γεννημάτα-θρέμματα του σταρ σύστεμ, κρατά πραγματικά ταλαντούχους μουσικούς στην αφάνεια.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου